Yüzme havuzu suyunda pH 6,5 – 7,8 aralığında olmalıdır. Serbest klor kapalı havuzda 1 – 1,5 mg/L, açık havuzda 1 – 3 mg/L‘dir. Sıcaklık kapalı havuzda 26 – 28 °C’dir. Bu değerler ticari amaçla işletilen havuzlar için bağlayıcıdır; ticari amaçla kullanılmayan kişisel havuzlar yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Havuz suyu sınır değerleri, Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik’in eklerinde belirlenmiştir. Bu sayfada Ek-1’den Ek-4’e kadar tüm tabloları, madde atıflarıyla ve eksiksiz olarak veriyoruz. Ayrıca çoğu kaynağın atladığı bir ayrımı açıklıyoruz: İl Sağlık Müdürlüğü’nün yaptığı denetim analizi ile işleticinin kendi yaptığı günlük ölçüm aynı tablo değildir.
Önce şunu ayıralım: iki farklı tablo var
İnternetteki çoğu kaynak tek bir “havuz suyu değerleri” listesi verir. Yönetmelikte ise birbirinden ayrı iki ölçüm rejimi vardır ve bunların hukuki sonuçları farklıdır.
| Ek-1, Ek-2, Ek-3 | Ek-4 | |
|---|---|---|
| Kim yapar? | İl Sağlık Müdürlüğü | Havuz işleticisi (kendisi) |
| Ne sıklıkta? | Ayda bir defaYoğun dönemde mikrobiyolojik: ayda iki | Günde en az 3 defaBazı parametreler günlük veya haftalık |
| Uygunsuzluk sonucu | Yaptırım — uyarı veya faaliyet durdurmam.13 | Kayıt yükümlülüğü; denetimde ibraz edilirm.5/3 |
Bu ayrımı bilmek pratikte önemlidir: bir işletmecinin günlük ölçüm defterindeki değer ile müdürlüğün aldığı numunenin sonucu farklı ekler kapsamında değerlendirilir.
Ek-1 — Kimyasal özellikler (müdürlük analizi)
Analiz aralığı: ayda bir defa. Değişik: RG 15.12.2011/28143.
| Parametre | En az | En çok | Birim |
|---|---|---|---|
| pH (2) | 6,5 | 7,8 | — |
| Serbest klor — kapalı havuz (3) | 1 | 1,5 | mg/L |
| Serbest klor — açık havuz (3) | 1 | 3 | mg/L |
| Serbest klor — ozon / UV / klordioksit (4) | 0,3 | 0,6 | mg/L |
| Bağlı klor (3) | — | 0,2 | mg/L |
| Siyanürik asit (1) | — | 100 | mg/L |
| Biguanid (2) | 2 | 30 | mg/L |
| Hidrojen peroksit (2) | 40 | 80 | mg/L |
| Toplam alkalinite (CaCO₃) (2) | 30 | 180 | mg/L |
| Amonyum (2) | — | 0,5 | mg/L |
| Nitrit | — | 0,5 | mg/L |
| Nitrat | — | 50 | mg/L |
| Bakır | — | 1 | mg/L |
| Alüminyum | — | 0,2 | mg/L |
Ek-1 dipnotları
- Suyun dezenfeksiyonunda stabilizatörlü klor bileşiklerinin kullanıldığı havuzlarda bakılır. (Not: stabilizatörlü klor yalnızca açık havuzlarda kullanılabilir — m.14/3.)
- Suyun dezenfeksiyonunda hidrojen peroksit + biguanid kullanılması hâlinde hidrojen peroksit 40–80 aralığında olmalıdır. Bu durumda pH 8,2 · amonyum 1,5 · toplam alkalinite 220 düzeyine kadar uygun kabul edilir. Bu havuzlarda serbest klor ölçümü yapılmaz; hidrojen peroksit ve biguanid ölçülür.
- Klor ve klorlu bileşiklerin kullanıldığı havuzlarda bakılır.
- Ozon, UV, klordioksit ve diğer dezenfeksiyon sistemlerinin kullanıldığı havuzlarda aranacak düzeydir.
Not: Hidrojen peroksit, biguanid ve serbest klor ölçümleri havuz mahallinde yapılır — laboratuvara gönderilmez.
Ek-2 — Fiziksel özellikler (müdürlük analizi)
Analiz aralığı: ayda bir defa.
| Parametre | İstenen değer |
|---|---|
| Renk | Pt/Co olarak 10 birim |
| Bulanıklık | SiO₂ veya Jakson birimi olarak 5 birim; NTU veya FNU olarak 0,5 birim |
| Sıcaklık — kapalı havuz | 26 – 28 °C |
| Sıcaklık — açık havuz | En az 26 °C · üst sınır belirtilmemiştir (*) |
Sıcaklık ölçümü havuz mahallinde yapılır.
Ek-3 — Mikrobiyolojik özellikler (müdürlük analizi)
Analiz sıklığı: ayda bir defa. Havuz kullanımının yoğun olduğu dönemlerde ayda iki defa olmalıdır.
| Parametre | Önerilen metot | Sınır değer |
|---|---|---|
| Toplam koloni (jerm) sayısı | TS EN ISO 6222 | 200 CFU/ml37 °C’de, 24 saatte en fazla |
| Toplam koliform bakteri | TS EN ISO 9308-1 | 0 / 100 ml |
| Escherichia coli | TS EN ISO 9308-1 | 0 / 100 ml |
| Pseudomonas aeruginosa | TS EN ISO 16266 | 0 / 100 ml |
Laboratuvarlar, referanslarını göstermek şartıyla önerilen metot dışında başka bir metot da kullanabilir.
Ek-4 — İşleticinin kendi yapacağı analizler
Bu tablo işletmecinin kendi yükümlülüğüdür. Müdürlük denetiminden ayrıdır ve çok daha sık ölçüm gerektirir.
| Parametre | Sıklık | Sınır |
|---|---|---|
| Sıcaklık — kapalı havuz | Günde en az 3 defa (a) | 26 – 28 °C |
| Sıcaklık — açık havuz | Günde en az 3 defa (a) | 26 – 38 °C |
| pH | Günde en az 3 defa (a) | 6,5 – 7,8 |
| Serbest klor — kapalı havuz | Günde en az 3 defa (a) | 1 – 1,5 mg/L |
| Serbest klor — açık havuz | Günde en az 3 defa (a) | 1 – 3 mg/L |
| Serbest klor — ozon / UV / ClO₂ | Günde en az 3 defa (a) | 0,3 – 0,6 mg/L |
| Biguanid | Günde en az 3 defa (a) | 2 – 30 mg/L |
| Hidrojen peroksit | Günde en az 3 defa (a) | 40 – 80 mg/L |
| Siyanürik asit | Her gün | En çok 100 mg/L |
| Renk | Her gün | Pt/Co 10 birim |
| Bulanıklık | Her gün | 0,5 NTU |
| Toplam alkalinite (CaCO₃) | Haftada bir | 30 – 180 mg/L |
(a) İlki havuzun kullanımından önce, sonrakiler 4’er saatlik aralıklarla olmak üzere günde en az 3 defa.
Hidrojen peroksit + biguanid kullanılan havuzlarda pH 8,2 ve toplam alkalinite 220 düzeyine kadar uygun kabul edilir; bu havuzlarda serbest klor ölçümü yapılmaz.
Değerler tutmazsa ne olur? (Madde 13)
Yönetmelik burada ikiye ayrılır. Uygunsuzluğun türüne göre sonuç tamamen değişir.
SonuçHavuzun faaliyeti doğrudan durdurulur. Uyarı aşaması yoktur.
Yeniden açılışİşletici gerekli şartları sağladıktan sonra yeniden numune alınır. Sonuç Ek-3’e uygun çıkarsa havuzun faaliyetine izin verilir.
1. adımİşletici, uygunsuzluğun giderilmesi için yazılı olarak uyarılır.
2. adımŞartlar sağlandıktan sonra yeniden numune alınır.
3. adımİkinci numune uygun çıkarsa işletmeye herhangi bir işlem yapılmaz. Uygun çıkmazsa havuzun faaliyeti, değerler sağlanıncaya kadar durdurulur.
Ayrıca yönetmeliğin 17. maddesine göre, hükümlere aykırı hareket eden işletme sahipleri hakkında fiilin mahiyetine göre 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’na göre işlem yapılır.
Numune nereden ve nasıl alınır?
Numune rastgele bir noktadan alınmaz. Yönetmeliğin 6. maddesi, ölçümün havuzun en elverişsiz noktasını hedeflemesini sağlar.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Alım noktası | Su akımının en düşük olduğu veya kullanıcıların en yoğun olduğu bölge; havuz kenarının yaklaşık 50 cm uzağından, su yüzeyinin 20 cm altından |
| Mikrobiyolojik numune | En az 500 ml · steril şişe · güneşten korunarak (5±3) °C’de taşınır · laboratuvara ulaşma süresi en fazla 12 saat |
| Kimyasal numune | En az 1000 ml · (5±3) °C’de taşınır · laboratuvara ulaşma süresi en fazla 24 saat |
| Klorlu havuzlarda | Mikrobiyolojik numune için sodyum tiyosülfatlı şişe kullanılır |
| Form | Her numune için iki nüsha Ek-6 “Havuz Suyu Numune Alma Formu” düzenlenir; biri numuneyle laboratuvara gider |
| Ücret | Her türlü numune alma ve analiz ücreti havuz işleticisi tarafından ödenir |
| Saklama | Analiz raporları işletici tarafından 1 yıl saklanır ve denetimde ibraz edilir |
Sonuçları ilan zorunluluğu
Yönetmeliğin 5. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; havuzun açık olduğu süre içerisinde sıcaklık, pH ve serbest klor değerleri ile suyun mikrobiyolojik özelliklerine ait en son analiz sonuçları, kullanıcıların görebileceği bir panoda yazılı veya elektronik olarak ilan edilir. Bir havuza girdiğinizde bu panoyu göremiyorsanız, işletme bu yükümlülüğü yerine getirmiyor demektir.
İnternette yaygın olan yanlış bilgiler
| Yaygın iddia | Mevzuatın söylediği |
|---|---|
| “Havuz suyunun pH’ı 7,2 – 7,6 olmalıdır.” | Yönetmeliğin sınırı 6,5 – 7,8‘dir. 7,2–7,6 aralığı bir işletme tavsiyesidir; hukuki sınır değildir.Ek-1 |
| “Serbest klor 1 – 3 mg/L olmalıdır.” | Eksik. Kapalı havuzda 1 – 1,5; açık havuzda 1 – 3 mg/L. Ozon, UV veya klordioksit kullanılıyorsa 0,3 – 0,6 mg/L.Ek-1 |
| “Yönetmeliğe göre açık havuz sıcaklığı 26 – 38 °C’dir.” | 38 °C değeri Ek-2’de değil, Ek-4’te yer alır. Ek-2’de açık havuz için üst sınır belirtilmemiştir. İkisi farklı eklerdir.Ek-2, Ek-4 |
| “pH hiçbir koşulda 7,8’i geçemez.” | Hidrojen peroksit + biguanid ile dezenfeksiyon yapılan havuzlarda pH 8,2‘ye kadar uygun kabul edilir.Ek-1, dipnot 2 |
| “Su analizi yılda birkaç kez yapılır.” | Müdürlük ayda bir denetler; işletici ise günde en az 3 defa ölçüm yapar. Yoğun dönemde mikrobiyolojik analiz ayda ikiye çıkar.Ek-1, Ek-3, Ek-4 |
| “Değerler tutmazsa sadece uyarı alırsınız.” | Mikrobiyolojik uygunsuzlukta uyarı yoktur; havuz doğrudan kapatılır. Kimyasal uygunsuzlukta uyarı verilir, ancak ikinci numune de tutmazsa faaliyet durdurulur.m.13 |
| “Stabilizatörlü klor her havuzda kullanılabilir.” | Stabilizatörlü klor bileşikleri sadece açık yüzme havuzlarında kullanılabilir.m.14/3 |
Sık sorulan sorular
Havuz suyunun pH değeri kaç olmalıdır?
Yönetmeliğin Ek-1’ine göre pH değeri 6,5 ile 7,8 arasında olmalıdır. Suyun dezenfeksiyonunda hidrojen peroksit ve biguanid birlikte kullanılıyorsa pH 8,2 düzeyine kadar uygun kabul edilir. İnternette sıkça görülen 7,2–7,6 aralığı bir işletme tavsiyesidir; mevzuattaki hukuki sınır değildir.
Havuzda serbest klor değeri ne kadar olmalıdır?
Havuzun türüne göre değişir. Kapalı yüzme havuzlarında 1 – 1,5 mg/L, açık yüzme havuzlarında 1 – 3 mg/L olmalıdır. Ozon, ultraviyole veya klordioksit gibi alternatif dezenfeksiyon sistemleri kullanılan havuzlarda 0,3 – 0,6 mg/L aranır. Bağlı klor ise her durumda en fazla 0,2 mg/L olabilir.
Havuz suyu sıcaklığı kaç derece olmalıdır?
Kapalı havuzlarda 26 – 28 °C’dir. Açık havuzlar için Ek-2’de alt sınır 26 °C olarak belirtilmiş, üst sınır ise boş bırakılmıştır. İşleticinin kendi yapacağı ölçümleri düzenleyen Ek-4’te açık havuz için 26 – 38 °C aralığı öngörülmüştür. Sıcaklık ölçümü havuz mahallinde yapılır.
Havuz suyu analizi ne sıklıkla yapılır?
İki ayrı rejim vardır. İl Sağlık Müdürlüğü ayda bir defa kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik analiz yapar; havuz kullanımının yoğun olduğu dönemlerde mikrobiyolojik analiz ayda iki defaya çıkar. İşletici ise Ek-4 kapsamında pH, klor ve sıcaklığı günde en az üç defa; siyanürik asit, renk ve bulanıklığı her gün; toplam alkaliniteyi haftada bir ölçmek zorundadır.
Havuz suyu değerleri uygun çıkmazsa ne olur?
Sonuç uygunsuzluğun türüne bağlıdır. Mikrobiyolojik analiz sonucu Ek-3’teki niteliklere uygun çıkmazsa havuzun faaliyeti doğrudan durdurulur; uyarı aşaması yoktur. Kimyasal veya fiziksel analiz sonucu Ek-1 ve Ek-2’ye uygun çıkmazsa işletici önce yazılı olarak uyarılır. Şartlar sağlandıktan sonra yeniden numune alınır; ikinci numune de uygun çıkmazsa havuzun faaliyeti değerler sağlanıncaya kadar durdurulur.
Villa havuzumda bu değerlere uymak zorunda mıyım?
Hayır. Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik’in 2. maddesinin ikinci fıkrası, ticari amaçla kullanılmayan havuzları kapsam dışında bırakır. Kişisel kullanımdaki villa havuzunda su analizi, personel istihdamı veya denetim yükümlülüğü doğmaz. Ancak sağlık açısından aynı aralıkları hedeflemek yine de makuldür.
Havuz suyu numunesi nereden alınır?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre numune, su akımının en düşük olduğu veya kullanıcıların en yoğun olduğu bölgeden; havuz kenarının yaklaşık 50 cm uzağından ve su yüzeyinin 20 cm altından alınır. Yani ölçüm, havuzun en elverişsiz noktasını hedefler. Mikrobiyolojik analiz için en az 500 ml, kimyasal analiz için en az 1000 ml numune gerekir.
Havuz suyu analiz sonuçları ilan edilmek zorunda mı?
Evet. Yönetmeliğin 5. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, havuzun açık olduğu süre içerisinde havuz suyuna ait sıcaklık, pH ve serbest klor değerleri ile mikrobiyolojik özelliklere ait en son analiz sonuçları, kullanıcıların görebileceği bir panoda yazılı veya elektronik olarak ilan edilir.
Ozonlu veya UV’li havuzlarda klor ölçülür mü?
Evet, ancak farklı bir aralıkta. Ozon, ultraviyole veya klordioksit gibi sistemlerin kullanıldığı havuzlarda serbest klor 0,3 – 0,6 mg/L aralığında aranır. Buna karşılık hidrojen peroksit ve biguanid kullanılan havuzlarda serbest klor ölçümü hiç yapılmaz; bunun yerine hidrojen peroksit ve biguanid ölçülür.
Kaynaklar
- Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik — RG 06.03.2011/27866 · mevzuat.gov.tr · PDF indir
- Yönetmelik Ekleri (Ek-1 … Ek-6) · PDF indir
- Tüm havuz mevzuatı ve belge arşivi için: Havuz Mevzuatı
Havuz suyu bakımı için bölgenizdeki firmalara ulaşın
Su analizi, kimyasal dozajlama ve düzenli havuz bakımı için bölgenizde hizmet veren firmalarla sizi buluşturuyoruz.
Firmaları görüntüleHukuki uyarı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş, danışmanlık veya mütalaa niteliği taşımaz. Tablolar Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik eklerinden aktarılmıştır. Mevzuat değişebilir; bağlayıcı olan metin daima Resmî Gazete’de yayımlanan güncel metindir. Somut bir durum hakkında İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvurunuz. havuzfirmalari.com.tr bir havuz firması değil, kullanıcıları bölgelerindeki havuz firmalarıyla buluşturan bağımsız bir dizin platformudur.